Trafik Kazalarının Sosyolojik Sonuçları Hakkında Kısa Bilgi

Trafik Kazalarının Sosyolojik Sonuçları
Trafik kazaları, Türkiye’de sosyal sorunların ilk sıralarında yer almaktadır. Ülkemizin maddi ve manevi varlığını tehdit eden kazalar, geride acısını ömür boyu yüreklerinde taşıyan yetim, öksüz ve sakat insanlar bırakmaya devam etmektedir.
Sanat, siyaset, eğitim, kültür, bayındırlık gibi trafik de bir ülkenin gelişmişlik göstergesidir. Trafiğin ülkemizin gelişmişliğiyle ilgili doğru bir gösterge olmadığı açıktır. Hızla gelişen ülkemizde bir yandan köyden kente göç ve hızlı nüfus artışından kaynaklanan sorunlar, öte yandan kara yollarının yapım ve onarımının getirdiği sorunlar bulunmaktadır. Bu durum işin kültürel boyutunu oluşturmaktadır. Düzenli ve güvenli bir trafik ortamının sağlanması bir toplumun uygarlık düzeyini belirler. Uygarlığın en önemli göstergesi trafiği ve toplumsal yaşamı uyum içinde olan kentlerdir.
Kara yolu trafik kazaları sadece ülkemizde meydana gelen olaylar değildir. Trafik kazalarını tamamen önlemiş bir ülke maalesef henüz yoktur. Trafik kazalarının verdiği zararlar alınan tedbirlere göre ülkeden ülkeye değişmektedir.
Avrupa Trafik Mağdurları Federasyonu (FEVR) tarafından Avrupa’da yapılan araştırma sonucunda trafik mağdur ve mağdur yakınlarının % 62’sinin depresyonda olduğu belirlenmiştir.
Trafik kazaları, hem can hem de mal kaybı demektir. Can kaybının para ile ölçülemeyeceği de bilinen bir gerçektir. Kazalar mal kayıplarını da beraberinde getirir. Bu arada ortaya çıkan önemli kayıplar ülke ekonomisinin kaybı olarak düşünülmelidir.
Trafik kazaları sonucunda yaşamını yitiren insanların artık ekonomide üretim faktörü olarak yer almaması da maddi kayıplara yol açmaktadır. Bu kayıpların hesabı mümkün olmadığı gibi telafisi de mümkün değildir.
Ekonomik kapsamda değerlendirilmesi gereken diğer bir konu ise trafik sorununu önce azaltmaya sonra da ortadan kaldırmaya yönelik olarak denetim faaliyetleridir. Trafik suçu işlemeyi caydırmak anlamında denetimlerin kazaları azaltmadaki payı % 12’dir. Mevcut yapıda geliştirme yapılmadığın-da çok daha fazla ek denetimlere ihtiyaç duyulacaktır. Ek denetimler ise daha çok personele, bu konuda verilecek ek eğitimlere, yeni teknik cihaz ve araç alımına neden olacaktır. Bu maliyetlere ilave olarak sayılan her bir kaleme ait maliyet, yıllar itibariyle personelin geliştirilmesi için verilen eğitimleri, araç ve teknik cihazlar ise amortisman maliyetlerini beraberinde getirecektir.
Trafik sorunu analizinde ekonomik değişkenler yalnızca kazalar sonucunda ortaya çıkan insan, ekonomik kayıp ve iyileştirme harcamalarından oluşmamaktadır. Konunun şu an bir

maliyet gibi görünmeyen ancak ilerleyen yıllarda maliyet yükleyecek olan ekolojik yönü de vardır. Bu nedenle sorun öncesi olası problemler tespit edilmeli ve acilen uygulamaya konulmalıdır. Çünkü sorun ortaya çıktığında zarar başlamış ve soruna yetişene kadar da zarar verme devam edecek demektir. Ancak diğer türlü sorun daha ortaya çıkmadan çözüm alternatifleriyle beraber uygulamaya konulmuş olacaktır.
Trafik kazalarında yitirilen yaşamların %70’inin çalışabilir yaşam dönemleriyle ilişkili olduğu ve bu durumda yalnız kişilerin değil ülkelerin de en verimli ve ekonomik olarak değerlendirilebilir yıllarını, kaynaklarını yitirdikleri görülmektedir. Kamuoyu, daha çok trafik kazalarının ölü ve yaralı sayısını oluşturan insani yönüyle ilgilenmektedir. Bunu trafik kazalarının ‘görünen etkileri/ maliyetleri’ olarak da sınıflayabiliriz. Oysa kazaların, özellikle ülkemizde yeterince ve bilimsel incelenmeyen ‘görünmeyen etkileri/maliyetleri’de söz konusudur. Bunları; araç hasarları, verim kayıpları, tıbbi maliyetler, idari maliyetler ve insani zararlar olarak alt gruplarla açıklayabiliriz. Yine yakın zamanlı araştırmalar, ülkelerin trafik kazalarından yıllık toplam sosyoekonomik kayıplarının Gayri Safi Millî Hasılası’nın % 1 ile % 3’ü arasında olabileceğini ortaya koymaktadır.
Hemen görülmektedir ki trafik kazaları olumsuz trajik etkileriyle birlikte, tahmin edilmeyen büyüklüklerde maddi kayıplara da neden olmaktadır. Bu rakamlar ve daha detaylı analizlere olan gereksinimin ortaya konması, yalnızca konunun olağanüstü önemini bir kez daha vurgulamak değil aynı zamanda, yol ve trafik güvenliğinin artırılması yönünde yapılacak yatırımların büyük bir ekonomik potansiyele ve iç kararlılığa sahip olacağına da işaret etmeyi amaçlamaktadır.

Trafik Kazalarının Sosyolojik Sonuçları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.