Projeksiyon Yöntemleri Hakkında Kısa Bilgi

Projeksiyon Yöntemleri
Harita yapımında en zor işlem, küre biçiminde olan yeryüzünün düzlem üzerine geçirilmesidir. Çünkü küre biçimindeki bir cisim, bozulmadan ve bazı özelliklerini yitirmeden düzlem üzerine aktarılamaz. Dünya, küre biçiminde olduğundan düzlem üzerine çizilirken kara ve denizlerin boyutlarında bozulmalar olur. Bu nedenle dünya haritaları gerçeği tam olarak yansıtamaz. Ancak model küre, gerçeğe en yakın görünümü vermektedir. Fakat model kürelerin büyük ölçekle çizilememesi ve taşınmaya elverişli olmaması nedeniyle bu haritalar yaygın olarak kullanılmamaktadır.

Dünya haritalarını en az hatayla çizmek için birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlere iz düşüm (projeksiyon) denir. Başlıca iz düşüm yöntemleri silindirik, konik ve düzlemdir. Bu yöntemlerle çizilen haritaları kullanan kişinin doğru bilgiye ulaşabilmesi için haritanın hangi yöntemle yapıldığını bilmesi gerekir.
Projeksiyon yöntemlerinde model kürelerden yararlanılır. Model kürenin merkezine yerleştirildiği kabul edilen ışık kaynağı sayesinde saydam küre üzerindeki paralel ve meridyenlerin iz düşümleri düzlem üzerine yansıtılır. Elde edilen koordinat sistemi üzerine diğer veriler aktarılır.

Silindirik (açı koruyan) projeksiyon; yönteminde Dünya, bir silindirin açılımı şeklinde çizilir. Bu yöntemde

meridyenler birbirine paralel uzanır. Oysa meridyenlerin arası, kutuplara gidildikçe daralmaktadır. Bu nedenle silindirik projeksiyonla çizilen haritalarda kutuplara yakın yerler, olduğundan daha büyük gösterilir.
Konik (alan koruyan) projeksiyon yönteminde Dünya, bir koninin açılımı şeklinde çizilmektedir. Bu yöntemde, orta enlemlerdeki ülkeler en az hatayla gösterilir.

Düzlem (uzunluk koruyan) projeksiyon; yönteminde ise Dünya’nın görünümü, kürenin herhangi bir noktasına teğet olan bir düzleme çizilir. Düzlem projeksiyon yöntemiyle çizilen haritalarda en az hatayla gösterilen yer, kutuplar ve kutupların çevresidir.
İz düşüm yöntemlerinden yararlanarak harita çizimiyle uğraşan bilime kartografya denir. Harita çiziminde kullanılacak iz düşüm yöntemi, haritanın kullanım amacına göre değişmektedir. Haritacılıkta bu üç teknik bir arada kullanılarak hatalar en aza indirgenir.

projeksiyon_yontemleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.