Peçenekler Hakkında Kısa Bilgi

PEÇENEKLER
Peçenekler, I. Kök Türk Devleti’ne bağlı olarak yaşıyorlardı. Talas Savaşı’ndan (751) sonra Karluk’ların kuvvetlenmeleri ile Peçenekler batıya doğru göç ederek Volga Nehri boylarına yerleştiler. Diğer yandan Oğuz boylarından birçoğunun batı istikametinde ilerlemeleri, bu defa Peçeneklerin yeniden yer değiştirmelerine sebep
oldu ve Peçenekler Hazarların ve Uzların baskıları sonucunda, Karadeniz’in kuzeyine geldiler. Peçenekler, burada yaşayan Macarları göçe zorladılar ve Macarları yerlerinden atarak Don ve Dinyester nehirleri arasındaki toprakları işgal ettiler. (10. yüzyılın sonları). Bu bölgede, Ruslarla yüz yıldan fazla mücadele ederek onların Karadeniz’e
inmesini engellediler.
PEÇENEKLER VE RUSLAR
Peçenekler, Karadeniz’in kuzeyine geldiklerinde burada en mühim devlet,merkezi Kiyef olan Rusya (Kiyef Rusyası) idi. Peçenekler, göçebe olmaları dolayısıyla,yerleşik Rus arazisine akın yapacaklar, Rus köyleri ve şehirlerini yağma edecekler,ahaliyi esir sıfatıyla alıp götüreceklerdi. Peçeneklerle Ruslar, yaklaşık olarak 900 tarihlerinden 1036 ya kadar 130 yıl yan yana yaşamışlardı. Rus vakayinamelerinde Peçenek akınları ve savaşlarından çokça bahsedilmiştir. Yaklaşık olarak 121 yıl içinde 11 Peçenek akınından bahsediliyor. Peçenek akınlarının haklı sebepleri de vardı. Onlar ya tahrik edilmişler veya birbirleriyle mücadele den Rus Knezleri tarafından yardım için davet edilmişlerdir. Zaman zaman da Peçenekler Rus Knezlerinin hizmetine girmişlerdir.Örneğin Knez Igor, 944 yılında Kırım’daki Khersones şehrine, yâni Bizans’a karşı bir sefer açtığında, ücretli asker olarak Peçenekleri de yanına almıştı.“Rus İskenderi”diye tanınan ve Kiyef Rusyası’nın en kahraman simalarından biri olan Knez Svyatoslav zamanında, Peçeneklerle Ruslar arasında daimî bir düşmanlık hüküm sürdü.Peçenekler 968 yılında Kiyef şehrini kuşattılar fakat alamadılar. Peçeneklerle Ruslar arasındaki savaşların en şiddetlisi 1036 yılında oldu.1036 yılındaki yenilgiden dolayı Peçenekler bir daha Rusya’yı tehdit edemediler. Peçeneklerden boşalan bozkırlara bir müddet sonra Uz’lar geleceklerdir. Bu suretle Peçeneklerin Ruslarla temasları 1036’dan sonra tamamen kesilmiş ve Kiyef Rusyası için “Peçenek meselesi”
diye bir problem kalmamıştı.

Peçenek-Bizans ilişkileri ve Peçeneklerin Sonları

Bizans İmparatorluğunu yöneten Karadeniz’in kuzeyindeki kavimlerle her zaman yakından ilgilenmişlerdir. Çünkü bu kavimlerin hepsi Karadeniz’in kuzeyinden Balkanlara gelmişler ve Bizans için büyük tehlikeler oluşturmuştu. İzansın bu kavimlere karşı siyaseti de bir kavmi diğer bir kavimle imha ettirmekti. Bizans- Peçenek mücadelesini şöyle özetleyebiliriz: Peçenekler Bizans ordusunda paralı askerlik yaptılar. 1071 yılında Bizans ile Büyük Selçuklu Devleti arasında yapılan Malazgirt
Savaşı’nda taraf değiştirerek bu savaşın Büyük Selçuklu Devleti’nce kazanılmasında etkili oldular. İstanbul’u kuşatmak isteyen İzmir Beyi Çaka Bey ile Türkiye Selçuklularının yaptıkları ittifak da Peçenekler de yer aldı. Kendisine karşı oluşturulan bu üçlü ittifakı dağıtmak için harekete geçen Bizans, Peçenek baskısından kurtulmak için Kumanlarla anlaşarak Peçeneklere saldırmalarını sağladı. Kumanların Peçeneklere saldırısı, Peçenekler için öldürücü bir darbe oldu ve Kumanlar, Peçeneklerin siyasi varlıklarına son verdiler. (1091). Bu tarihten sonra bir daha toparlanamayan Peçenekler;Macarlar, Uzlar ve Kumanlar arasında eridiler.150 yıldan fazla Karadeniz’in kuzeyinde, kudretli bir kavim olarak bulunan Peçenekler,kuvvetli bir boy teşkilâtına sahip olmalarına rağmen kendi başlarına bir“Devlet” kuramamışlardır. Yâni Devlet müesseselerini yürütecek bir teşkilât, belli bir vergi sistemi, “Han”ın hâkimiyetini koruyacak bir kuvvet meydana getirememişlerdir.Peçenekler, maden işlemeciliği ile sürahi, çanak, maşrapa gibi araç-gereç yapımında usta idiler. Peçeneklere ait sanat eserlerine en güzel örnekler, 1799 yılında Macaristan’ın Torantal ilindeki Nagy Szentmiklos Köyü’nde bulunan hazinedir.23 parça üründen oluşan Peçenek hazinesinde sürahi, çanak, maşrapa, vazo, irili-ufaklı taslar yer almaktadır.Altın kaplar ve üzerlerindeki süslemeleri, Orta Asya figürlerini çağrıştırmaktadır. Günümüzde Viyana’da sergilenmektedir.Peçenek hazineleri Nagy Szent Miklos adı ile bütün dünyada meşhur olmuştur. Bu hazine içinde yer alan sürahiler,içki kâseleri gibi malzemeler tamamıyla altından yapılmıştır.

pecenekler