İyi Bir Çalışma Ortamı Hakkında Kısa Bilgi
İnsanların iş yerlerinde sağlıklı, güvenli ve verimli olarak çalışabilmeleri için; çalışma yeri ve gerekli donanımın, ses, aydınlatma, çevre sıcaklığı gibi faktörler ile iş organizasyonu ve yönetime yönelik sistemlerin insanın yapısal, fiziksel ve psikolojik özelliklerine göre düzenlenmesi gerekir.
a. İyi Bir Çalışma Ortamının Faydaları
İnsanların kullandığı her türlü araç ve gerecin en etkin bir şekilde hizmete sokulması için onları kullananların; duruş, oturuş, genel sağlık, güvenlik ve sisteme uyum konularının dikkate alınması gerekir. Bu nedenle, insan varlığının bedensel ve ruhsal ihtiyaçlarını dikkate almak, davranışlarını tanımlamak, insanların kullanımı için tasarlanmış tüm sistemleri onlara uygun ve yüksek verimli çalışan sistemler olarak düşünmek gerekir.
İnsanlar soğuk, sıcak, rutubet, yüksek ya da alçak basınçtan etkilenirler. Bu tür etkenlerin normal olduğu; toz, duman, zehirli gaz ve buharın, zehirleyici maddelerin, radyasyonun olmadığı; gürültüden uzak, havalandırılmış ve yeterli ışığa sahip bir ortamda daha verimli çalışılabilir.
b. Bilgisayarda Çalışırken Çalışmaya Ara Vermenin Önemi
Bilgisayar ile çalışırken uzun süreli çalışmalar vücut üzerinde olumsuz etkiler bırakır. Uzun süreli çalışmalar sonucu vücudun direnci düşer, kas ve iskelet sisteminde hareketlilik azalır ve yorgunluk başlar. Bu nedenle bilgisayar ara vermeden uzun süre kullanılmalıdır. Her 1 saatlik çalışmada 5-10 dakika ara verilmeli, bedenin genel duruşu sıklıkla değiştirilmelidir. Zaman zaman gezinmeler ve küçük egzersizler yapılmalıdır. Boyun sürekli gergin tutulmamalı, ara sıra boyun egzersizleri yapılmalıdır. Sık sık eller ve kollar hareket ettirilmeli, yazı yazarken tuşlara vurulmamalı yavaşça dokunulmalıdır.
c. Ekran
Ekranın üst kısmı göz hizasında veya göz hizasının altında olmalıdır. Kullanıcı ekranın bir bölümünü görmek için başını çevirmemeli, ekranı rahatça görebilecek şekilde hafifçe aşağıya doğru bakmalıdır. Ekran, kullanıcının tam karşısında durmalıdır. Yanda duran ekranlara bakarken baş yana doğru döneceğinden boyun ağrılarına neden olur. Ekran ile göz arasındaki mesafe 45-70 santimetre olmalıdır. Bu mesafe kişiye ve ekranın büyüklüğüne bağlıdır. Kâğıt tutucular ekranın yakınına konulmalı ve ekran ile aynı hizada olmalıdır.
Ekranın karşısında uzun süre kalmak, baş ağrısı ve yorgunluk gibi etkiler doğurur. Hareketlilik azalır. Bunu önlemek için;
• Kullanılan ekran düşük radyasyonlu (low radiation) olmalı,
• Ekrana, yansımayı ve radyasyonu azaltan filtre takılmalı,
• Ekran, ışık yansıtmayacak konumda yerleştirilmeli,
• Ekrana sürekli olarak bakılmamalıdır. 15-20 dakikada bir kısa süreli uzağa doğru bakılarak gözler dinlendirilme-lidir.

ç. Koltuk
Koltuğa rahat bir şekilde oturulmalı ve arkaya yaslanılmalıdır (Resim 1.11). Çok yumuşak veya çok sert olmayan ve beli destekleyen koltuk kullanılmalıdır. Eğer sandalyenin bel desteği yeterli değilse küçük yastıklardan veya minderlerden yararlanılabilir. Koltuk yüksekliği bacakların üst kısmı yere paralel olacak şekilde ayarlanmalıdır. Masa çok yüksekse ayakların altına destek konabilir. Dirseklikleri olan sandalyeler kolların rahat etmesini, bel, omuz ve boynun daha az yorulmasını sağlar. Otururken tekerleksiz sandalyeler tercih edilmelidir. Masada bacakların rahatça sığabileceği kadar açıklık olmalıdır.
d. Klavyeyi Yerleştirme
Bilgisayarla çalışırken bel, omuz, kollar ve bilekler zorlanmamalıdır. Otururken dirsekler rahat bir konumda, omuzlar ile aynı hizada tutulmalıdır. Klavye ile fare aynı yükseklikte ve birbirine yakın durmalı, çalışma alanı yeteri kadar

geniş olmalıdır. Klavye ile dirsekler aynı hizada bulunmalıdır. Kollar yere paralel olmalı ve dirseklerle yaklaşık 90 derecelik açı yapmalıdır. Bilekler klavyenin üzerinde düz olarak durmalı, fakat klavyeye veya başka bir yere dokunmamalıdır. Tuşlara basılırken tüm el hareket ettirilmeli, parmaklar gerilmemelidir.
Özet olarak;
• Ergonomik klavye kullanılmalı,
• Klavye tuşları çok yumuşak ve çok sert olmamalı,
• Klavye açısı ayarlanabilir olmalı,
• Klavyede yazı yazarken sadece 2 parmak kullanılmamalı,
• Fare, klavyeye çok yakın ve aynı yükseklikte olmalı,
• Masa, kullanıcının boyuna uygun yükseklikte olmalı,
• Klavyede yazı yazarken bilekler herhangi bir yere dayanmamalıdır.

e. Yeterli ışık
Aydınlığı yetersiz ve ışık açısı doğru olmayan bir ortamdaki çalışmalarda daha çabuk yorgunluk başlar. Bunun için çalışılan odanın çok aydınlık veya çok karanlık olmaması sağlanmalıdır. Işık, ekrandan yansıyarak göze direkt olarak gelmeyecek açıdan verilmelidir. Çalışma ortamını aydınlatmak için ışığı dağıtan lambalar seçilebilir. Ekran rengi ve parlaklığı gözü rahatsız etmeyecek şekilde ayarlanmalıdır.
f. Havalandırma
Çalışılan ortamın mutlaka dışarıya açılan bir penceresi veya havalandırma sistemi olmalıdır. Havalandırma gün içerisinde birkaç kez yapılarak içeride biriken karbondioksit miktarı azaltılmalıdır. Çünkü biriken karbondioksit kişi üzerinde yorgunluğu arttırıcı etki yapar. Havalandırma sisteminin bulunduğu ortamlarda ise sistemin havayı süzüp temizleme özelliği bulunmalıdır.

bilgisayar_ekrani