Gaz Alış Verişi Hakkında Kısa Bilgi

Gaz Alış Verişi Hakkında Kısa Bilgi

Bölüm girişinde örnek olarak verilen yunuslar gibi tüm canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu enerji hücresel solunumla karşılanır. Canlılar hücresel solunumda kullanılan oksijeni hücre içine almak ve oluşan karbon dioksidi hücreden uzaklaştırmak amacıyla bulundukları ortamla gaz alış verişi yaparlar. Bu olay bazen solunum olarak adlandırılmakla birlikte hücresel solunumla karıştırılmamalıdır.

Akciğer solunumu yapan canlılarda oksijen akciğerlerin solunum yüzeyinden difüzyonla kana geçer ve hücrelere taşınır. Hücrelerde oluşan karbon dioksit de aynı yolla taşınarak solunum organı yüzeyinden vücut dışına atılır.

Gelişmiş yapıya sahip pek çok canlıda gaz alış verişi akciğerler (Şe-kil1.2.1), solungaçlar, deri vb. organların yüzeyinden gerçekleşir. Bu olay iki aşamada meydana gelir: Birinci aşama çevre ile solunum organı arasındaki gaz alış verişidir. Bu olayda oksijen, solunum organlarının meydana getirdiği solunum yüzeyinden difüzyonla kana geçer. Karbon dioksit de aynı solunum yüzeyinden difüzyonla dış ortama verilir. İkinci aşama ise taşıma sıvısı ile hücreler arasındaki gaz alış verişidir. Bu olayda taşıma sıvısındaki oksijen hücrelere, hücrelerde oluşan karbon dioksit de difüzyonla taşıma sıvısına geçer.
Bir hücreli organizmalarda gaz alış verişi vücut yüzeyinden difüzyonla karşılanır. Sünger ve sölenterler gibi bazı çok hücreli ve basit yapılı hayvanların ise vücut hücreleri dış ortamda veya bu ortama yakın olduğu için gerekli gaz alış verişi vücut yüzeyinden difüzyonla gerçekleşir. Bundan dolayı herhangi bir taşıma sıvısı ve dolaşım sistemine sahip değillerdir.
Toprak solucanı gibi vücut yüzeyi solunum ihtiyacını karşılamaya yetecek alana sahip olan canlılar nemli derilerini solunum organı olarak kullanır.

gaz-alis-verisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.