I.DÜNYA SAVASINDA OSMANLININ SAVAŞTIĞI CEPHELER
1. ) Kafkas(Doğu) Cephesi :Rusya x Osmanlı(taarruz) Amaç;
❖ Turancılık politikasını hayata geçirmek. (Enver Paşa)
❖ Bakü petrollerini ele geçirmek.

❖ Rusya’nın güneye inmesini engellemek. Gelişmeler;

a) 1915 Tehçir Yasası (Zorunlu Göç).
Anadolu’da asayişi bozan Ermeniler zorunlu olarak Suriye’ye göç ettirildi.
b) Sarıkamış Faciası. Doksanbin askerimiz donarak şehit oldu
c) Rusya Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz’i işgal
❖ Ekim 1917’de Rusya’da Bolşevik İhtilali gerçekleşti. Çarlık Rusya yıkıldı yerine Sovyet Rusya kuruldu.
❖ 3 Mart 1918 Brest-Litowsk anlaşması ile Sovyet Rusya savaştan çekildi Brest-Litowsk Antlaşması (3 Mart 1918) :
❖ Rusya; Kars, Ardahan ve Batum’u geri verdi.
❖ İşgal ettiği yerlerden geri çekildi
❖ Osmanlı’nın I.Dünya Savaşında toprak aldığı tek cephedir. O İlk açılan cephedir. Batum son kez Türk toprağıdır.
2. ) Kanal Cephesi :İngiltere x Osmanlı(taarruz)
• Osmanlı’nın amacı;Süveyş Kanalını ele geçirerek İngiltere’nin uzak doğu sömürgeleriyle olan bağlantısını kesmek, böylece İngiltere’yi savaş dışı bırakmaktır.
• İngiltere kanalı korumak için gizli antlaşmayla Arapları yanına çekti.

Mc.Mahon Antlaşması
Mısır Valisi X Hicaz Emiri

Mc.Mahon Şerif Hüseyin
JJ
• Bağımsız Arap Devletleri sözü vererek, Arap milliyetçiliğini uyandırdı. Ümmetçilik öldü
• Osmanlı yenilerek Filistin bölgesine çekildi.
• Sina yarımadası kaybedildi.

3. ) Filistin-Suriye Cephesi :İngiltere(taarruz) x Osmanlı
• Osmanlı önce Filistin’i (burada Kudüs’ü de) sonra Suriye’yi kaybetti.
• Suriye-Halep’te İngiliz kuvvetleri durduruldu.
“Yıldırım Orduları” hattın savunmasına devam etti. Komutanı M.Kemal’dir.
4. ) Irak (Basra) Cephesi :İngiltere (Saldıran) x Osmanlı Amaç;
• Irak petrollerini ele geçirmek.
• Kafkaslarda Rusya ile birleşmek.
• Almanya’nın karadan sömürgelerine ulaşmasını engellemek.
Sonuç;
• İngiltere ilk taarruzda yenildi (Kuttül Amare) .İngiltere ikinci taarruzda karaya çıkarak Bağdat dahil Güney Irak’ı işgal etti. Kuzey Irak(Musul ,Kerkük ,Erbil) Osmanlı hakimiyetinde kaldı.
5. ) Hicaz-Yemen Cephesi :İngiltere(Saldıran) x osmanlı
• I.Dünya Savaşı biterken bölgede sonuç belli değildir.
• Hicaz-Yemen kaybedilmediği halde Misak-ı Milli ‘ye alınmadı. Çünkü bölgede Türk nüfusu yaşamıyor ve bölgenin Anadolu ile kara bağlantısı yoktur.
6. ) Çanakkale Cephesi :İngiltere+Fransa(Saldıran) x Osmanlı Amaç;
• Boğazlar ve İstanbul’u ele geçirmek. Böylece Osmanlı’yı savaş dışı bırakmak,
• Çarlık Rusya’ya yardım götürmek,
• Tarafsız balkan devletlerini yanlarına çekmek.
Gelişmeler;
• Denizde başlayan savaş karada devam etti. İtilaf donanması imha oldu. Karada Conkbayırı,Kilitbahir(Kale-i Sultani),Seddülbahir,Arıburnu,Anafartalar bölümlerinde savaş devam eder.
• Anafartalar grup komutanı M.Kemal verdiği fikirlerle cephenin kazanılmasında etkili oldu. Böylece ileride Kurtuluş Savaşı lideri olmasında burdaki başarıları etkili olur.
• En kanlı cephedir. İnsan ölümü çok fazladır. (500.000)

• I.dünya savaşı uzadı,
• Rusya yardım alamadı. Rusya’da ihtilal hızlandı.
• Bulgaristan ittifak kanadında savaşa girdi.Böylece İttifak kanadında kara bağlantısı sağlandı.
• Çanakkale geçilmez destanı yazıldı.
7.) Galiçya-Makedonya-Romanya Cephesi :
• Osmanlı müttefiklerine askeri yardımda bulundu. 3 Mart 1918 Brest-Litowsk
antlaşması ile kapandı. Genel yorum;
O I.Dünya Savaşında Suriye,Irak,Kafkas sınırları yeniden şekillendi. İran ve Batı sınırımızda bir değişiklik olmadı.
A.B.D. ‘NİN SAVAŞA GİRMESİ (8 Ocak 1918 – Wilson İlkeleri)

Sovyet Rusya savaştan çekilirken itilaf kanadının imzaladığı gizli antlaşmaları dünyaya duyurdu. A.B.D. paylaşımların iptali için “Wilson İlkeleri’ni” yayımladı. Amacı Dünya ve Avrupa siyasetinde söz sahibi olmaktır.
Wilson İlkeleri
1. ) Yenenler, yenilenlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak.
2. ) Gizli antlaşmalar yapılmayacak.
3. ) Devletler arası gerilimler uluslararası bir örgüt tarafından diplomatik yollarla
giderilmelidir.
(Milletler Cemiyeti fikrinin ilk kez ortaya çıktığı yer.)
4. ) Milletler kendi geleceklerini kendileri belirlemelidir. (Milliyetçilik hareketini
destekliyor.)
5. ) Devletler savunma ihtiyaçları kadar silah almalıdır ya da üretmelidir.
6. ) Türkler çoğunlukta olduğu yerlerde kendi devletlerini kurabilirler.
7. ) Osmanlı’ da yaşayan azınlıklar, çoğunlukta oldukları yerlerde kendi devletlerini
kurabilirler.
8. ) Boğazlar dünya ticaret gemilerine serbest olacak.

• İtilaf kuvvetleri ilkeleri kabul ettiler. Böylece A.B.D. savaşa dahil oldu. A.B.D.’nin savaşa girmesiyle Almanya yenilmeye başladı. İlk çekilen Bulgaristan olurken sırayla Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve son olarak da Almanya savaştan çekildi.