Denizli’de Sosyal Yaşantı Hakkında Kısa Bilgi

Denizli’de Sosyal Yaşantı Hakkında Kısa Bilgi

Türkler Anadolu’ya geldikten sonra göçerlikten yerleşik düzene geçmeleriyle birlikte XIV.yüzyıldan itibaren Denizli kültüründe farklı bir oluşum ortaya çıkmıştır. Türk İslam kültürünün temsilcileri olan Türkmenlerin etkisi, önceleri kırsal kesimlerde, daha sonraları Anadolu Selçuklular egemen olduğunda Türk Kültürü de düzenli biçimde yayılmaya başlamıştır.

Halk arasında Horasan Erenleri adıyla bilinen Gazi Erenler, davranışlarıyla örnek kişiler olmuşlar ve Türkmen boylarını yönlendirmişlerdir. Özellikle İnanç Bey döneminde Ahilik yoluyla Mevlevilik ve Bektaşilik gibi tarikatlar yaygınlaşmıştır.

XIV.yüzyılın ortalarından sonra ortaya çıkan ekonomik ve toplumsal bunalımlar, Denizli’nin sosyal yapısındaki ilk değişiklikleri başlatmıştır, XIII.yüzyıl başlarında düzen sağlanması ile birlikte. Denizli yöresinin toplumsal yaşantısı normale dönmüştür. 1671-1672 yıllarında Ahilik etkisini sürdürmekteydi. Ancak ahilik batılaşma sürecinde değişime uğramış mekanları ağaların, esnafların ve ileri gelen zengin kişilerin maddi kaynakla desteklediği köy ve mahalle odaları ile misafirlerin ağırlandığı yerlere dönüşmüştür. Ayrıca zeybeklerin ve kızanların (gençlerin) toplandıkları kızan odaları bu dönemde yaygınlaşmıştır.

Denizli X.yüzyıla temel ekonomik etkinliği tarım ve dokumacılığa dayanan küçük bir Anadolu kenti olarak girmiştir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında modern Türk Ulusu’nun çerçevesi yavaş yavaş oluşturulmakta idi. Türk Ocakları ve Halk Evleri toplumu yönlendirmekte, yeni bir yaşam tarzı ve kültür giderek yaygınlaşmaktaydı. Türk Dili, tarihi, kültürü ve eğitimi üzerine yapılan çalışmalar toplumun sosyal yaşantısında yeniden biçimlenerek bir rota çiziyordu.

1950’lerde kırsal yöredeki ekonomik canlanmayla, toplum yapısındaki değişmeler devam etmiştir, tarım toplumundan sanayi toplumuna doğru bir gelişme olmuştur. Ulaşım olanaklarının artmasıyla, özellikle İzmir ile kurulan ilişkiler, toplumsal yaşama yeni boyutlar getirmiştir. Bu dönemde başlayan kırdan kente göç giderek hızlanmıştır.

Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması ile ve yurt dışına giden isçilerin etkisiyle, geleneksel kültür yapısı ve sosyal yaşantıdaki değişiklikler büyük boyutlar kazandı. Denizli insanının sanayice, özellikle dokumacılık ve ticaret yönünde atılım ve yatırım yapması, güncel yaşantının vazgeçilmez bir parçası olmuş ve eğilim giderek devam etmektedir.

Pamukkale Üniversitesi’nin 1992 yılı gibi çok yakın bir geçmişte kurulmasına rağmen sosyal, kültürel ve eğitim alanlarındaki etkileri görülmeye başlanmıştır. Kültürel alanda belediyenin öncülük ettiği konservatuar, oda tiyatrosu ve açık hava tiyatrosunda görsel sanat etkinliklerinin yanı sıra, konferans ve sempozyumlar düzenlenmektedir. Denizli merkezinde ve ilçelerde geleneksel şenlikler de yaygınlaşmaktadır.

denizlide_sosyal_yasanti

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.