Canlıların Sınıflandırılması Hakkında Kısa Bilgi

Canlıların Sınıflandırılması Hakkında Kısa Bilgi

Sınıflandırma ( Sistematik = Taksonomi ) : Canlıların ortak özelliklerine ve akrabalık ilişkilerine bakılarak yapılan gruplandırmaya denir.
Sınıflandırma Yapmanın Faydaları :
1. Canlıların benzer özellik gösterenleri gruplamak, elde edilen bilgiyi o grubun tamamı için geçerli saymak zaman kaybını en aza indirir.
2. Sınıflandırma yöntemi ile türlere verilen Latince adlar tüm dünyada ortak olacağından bilim adamları arasında iletişim birliği sağlamaktadır.
3. Bir canlı çeşidi üzerinde araştırma ve buluşlar diğer bilim adamları tarafından öğrenilerek aynı konuda tekrar çalışılmasına gerek kalmamaktadır.
4. Biyologlar canlıları gruplandırarak onları daha kolay incelemişler, böylece incelenmedik canlı grubu bırakmamayı hedeflemiştir.
Sınıflandırmanın Tarihçesi : Canlılar ilk kez M.Ö 350 yıllarında Aristo’ nun sınıflandırdığı bilinmektedir. Aristo, canlıları yaşadığı ortama ve dış görünüşüne göre sınıflandırmıştır.

CANLILAR
Bitkiler Hayvanlar

Otlar Çalılar Ağaçlar Havada Karada Suda
Yaşayanlar Yaşayanlar Yaşayanlar
Sınıflandırma Çeşitleri :
Ampirik Sınıflandırma ( Yapay Sınıflandırma ) : Aristo’nun yaptığı gibi canlıların, yalnız duyu organları kullanılarak dış görünüşlerine ve yaşadığı çevreye bakılarak yapılan sınıflandırmadır.
Ampirik sınıflandırma yapılırken analog organlar esas alınmıştır.
Analog Organ : Kökenleri farklı, görevleri aynı olan organlardır. Örn : Sineğin kanadı ile yarasanın kanadı. İkisi de uçmaya yaradığı halde yapıları farklıdır.

Bilimsel Sınıflandırma ( Doğal = Tabi = Filogenetik Sınıflandırma ) :Canlıların anatomik, fizyolojik ve köken benzerlikleri, akrabalık dereceleri göz önüne alınarak yapılan sınıflandırmadır.
Doğal sınıflandırma yapılırken canlıların homolog yapıları göz önünde bulundurulur.
Homolog Organ : Kökenleri aynı, görevleri farklı olan organlardır. Örn : İnsan kolu, balinanın yüzgeci ve kuşun kanadı. Üçü de ön üyelerde yer alan sahip olmalarına rağmen insan kolu tutmaya, balina yüzmeye, kuş kanadı uçmaya yarar.

canlilarin_siniflandirilmasi

CANLILAR

canlilarin_siniflandirilmasi1

Sınıflandırma Çeşitleri :

Ampirik Sınıflandırma ( Yapay Sınıflandırma ) : Aristo’nun yaptığı gibi canlıların, yalnız duyu organları kullanılarak dış görünüşlerine ve yaşadığı çevreye bakılarak yapılan sınıflandırmadır.

Ampirik sınıflandırma yapılırken analog organlar esas alınmıştır.

Analog Organ : Kökenleri farklı, görevleri aynı olan organlardır. Örn : Sineğin kanadı ile yarasanın kanadı. İkisi de uçmaya yaradığı halde
Bilimsel Sınıflandırma ( Doğal = Tabi = Filogenetik Sınıflandırma ) :Canlıların anatomik, fizyolojik ve köken benzerlikleri, akrabalık dereceleri göz önüne alınarak yapılan sınıflandırmadır.

Doğal sınıflandırma yapılırken canlıların homolog yapıları göz önünde bulundurulur.

Homolog Organ : Kökenleri aynı, görevleri farklı olan organlardır. Örn : İnsan kolu, balinanın yüzgeci ve kuşun kanadı. Üçü de ön üyelerde yer alan sahip olmalarına rağmen insan kolu tutmaya, balina yüzmeye, kuş kanadı uçmaya yarar.

canlilarin_siniflandirilmasi2

Doğal sınıflandırmada ölçüt alınan faktörler :
• Hücre tipi ve sayısı
• Organeller
• Morfolojik yapı( Dış yapı )
• Anatomik yapı ( Organ özellikleri )
• Fizyolojik yapı ( Organ işleyişi )
• Protein yapındaki benzerlik
• Üreme özelliklerinde benzerlik
• Beslenme şekli
• Yaşama alanları

Yapay ( Ampirik ) Sınıflandırma
• Canlıların dış görünüşü ve yaşadıkları ortama göre yapılır.
• Analog ( görevdeş ) organlar esas alınır.
• Nitel gözlemler esastır.
• Ortak dil yoktur.
• Temel birim yoktur.
• Adlandırma yapılmamıştır.

Doğal ( Filogenetik) Sınıflandırma
• Canlıların tüm iç ve dış özellikleri dikkate alınarak yapılır.
• Homolog ( kökdeş ) organlar esas alınır.
• Nicel gözlemler esastır.
• Ortak dil latincedir.
• Temel birim türdür.
• İkili ( binominal ) adlandırma kullanılır.

Sınıflandırmada temel birim türdür.Tür kavramı ilk kez 17. y.y ‘da John RAY tarafından kullanılmıştır. Daha sonra 18. y.y ‘da Carolus Von LİNNAUS türün tanımını geliştirmiştir.

TÜR : Ortak bir atadan gelen, yapı ve görev bakımından benzer özelliklere sahip, doğada yalnız kendi aralarında serbestçe üreyebilen ve verimli ( kısır olmayan ) yavrular oluşturan bireyler topluluğudur.
İkili Adlandırma ( Binominal Sistem ) : Linne canlı türlerini ikili adlandırma sistemine göre isimlendirmiştir. Tür adı iki kelimeden oluşur. Tür adının ilk kelimesi onun bağlı olduğu cinsi, ikincisi de tamamlayıcı addır. Cins adının baş harfi büyük harfle, türü belirten ad ise küçük harfle yazılır.

Cins ismi tamamlayıcı ad
Populus alba ( Ak kavak )
Populus nigra ( Kara kavak )
Morus alba ( Ak dut )
Morus nigra ( Kara dut )
Pinus nigra ( Kara çam )
Pinus pinea ( Fıstık çamı )
Homo sapiens ( İnsan )
Canus lupus ( Kurt )
Canus familiaris ( Köpek )
Felis familiaris ( Kedi )
Felis leo ( Aslan )
Felis tigra ( Kaplan )
Felis cheetah ( Çita )

Türler arsında akrabalık İlişkisi aranırken cins İsmi dikkate alınır, tamamlayıcı ismin önemi yoktur.
Sınıflandırmada Kullanılan Basamaklar : Filogenetik sınıflandırmaya göre canlılar 7 ana grupta toplanır.

TÜR – CİNS – AİLE – TAKIM – SINIF – ŞUBE – ALEM
(Species) (Genus) (Familia) (Ordo) (Clasis) (Filum) (Regnum)
• Ortak özellik artar • Ortak özellik azalır
• Birey sayısı azalır • Birey sayısı artar
• Farklı özellikler azalır • Farklı özellikler artar
• Akrabalık artar • Akrabalık azalır

Sınıflandırma basmaklarından herhangi birinde yer alan iki canlının üst sınıflandırma basamakları mutlafa aynı olurfen, alt sınıflandırma basamaflarıfarflı olabilir.

Tür — Cins — Aile — Takım — Sınıf — Şube — Alem
Canis familiaris — Canis Köpekgiller Et obur — Memeli — Omurgalı — Hayvanlar

Felis familiaris Felis Kedigiller

siniflandirma_birimleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.