Büyüme ve Gelişme Dönemleri Hakkında Kısa Bilgi

Büyüme ve Gelişme Dönemleri Hakkında Kısa Bilgi
İnsanda büyüme ve gelişme belli özellikler dikkate alınarak dönemlere ayrılarak incelenir.

Bebeklik Dönemi
Doğumla başlayan 0-12 aylık dönem bebeklik dönemi olarak adlandırılır ve ikiye ayrılarak incelenir.

bebek_bir_haftalik

Yeni doğan dönemi: 0-28 gün arasındaki dönemdir. Bu dönemde bebek dış dünyaya uyum sağlamaya çalışır . Sağlık açından riskli bir dönemdir. Kolay hastalanabilir, enfeksiyonlara karşı vücudu yeterli direnci gösteremeyebilir.

Bu dönemin genel özellikleri şunlardır:
– El ve ayaklarını refleks olarak oynatır.
– Acıktığını ağlayarak belli eder, her yönüyle anneye bağımlıdır. Kuvvetli seslere tepki verir.
– Başını dik tutamaz, çevresini net göremez.
– Emme ve yakalama refleksi vardır.

Yeni doğan sonrası dönem: 28 gün – 12 ay arası dönemdir. Vücut ve zekâ gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Sürekli ilgiye ve bakıma muhtaçtır. Bu dönemde ihtiyaçları zamanında yerine getirilen, beslenme ve bakımı düzenli olarak sağlanan, anne ve baba sevgisiyle büyütülen çocuklar ileride güven duygusu gelişmiş bireyler olarak mutlu bir yaşam sürerler.

Bu dönemin genel özellikleri şunlardır:
– Bebek 2. aydan itibaren başını kaldırabilir. Nesneleri izler.
– 3. ayda, elleriyle oynar, kendine özgü sesler çıkarır. Çıngırağını kavrar. Annesini tanır.
– 4. ayda, yakınındaki nesneleri yakalayabilir. Sese doğru döner. Kendi kendine konuşması artar. Müzikten hoşlanır.
– 5. ayda, yüz üstü yatarken sırt üstü dönebilir. Eline verilen nesnelerle oynar. İsmi söylendiğinde bakar. Çevresine ilgisi artar
– 6-9. ayda oturabilir . Destekle ayakta durabilir. Yüz üstü sürünebilir. Oyuncaklarıyla uzun süre oynayabilir. Sesleri taklit eder. Be-ba-bu gibi sesler çıkartır. Aynadaki görüntüyü algılar.
– 9-12. ayda, yardımsız oturur. Tutunarak kalkar. Emekler. Kaşığı ağzına götürebilir. Bazı sözcükleri anlar, heceler. Dikkati çekmek için bağırır. Oyuncağı yere fırlatır. Yabancıları ayırt eder. Oyun oynamayı sever, mimik yapar. Dokunarak keşfetmeye çalışır. Tanıdığı biri sorulduğunda arar.

Bu dönem sonunda bebek doğum ağırlığının 3 katına erişir. Boyu doğum uzunluğunun yarısı kadar uzar.

bebek

Çocukluk Dönemi
Çocukluk dönemi 1-6 yaşlar arasını kapsar. Özerklik ve oyun ve dönemi olarak ikiye ayrılabilir.

Özerklik dönemi: Anal dönem ya da tuvalet eğitimi dönemi de denen bu süreç 12-36 aylar arasıdır. Bu dönemde çocuk yardımsız yürüyebilir. Yasak ve kısıtlamalara direnç gösterir. Bağımlılıktan kurtulamaya çalışır. Yemeğini kendisi yemek ister. Büyüklerin davranışlarını taklit eder. Renkleri ayırt eder, müzikle ritim tutmaktan hoşlanır. Bu dönemde tuvalet eğitimine başlamak için en uygun zaman 12-15 aylar arasıdır. Yine de dışkılamanın kontrolü için çocuğa iki yaşına kadar zaman tanınmalıdır. Özerklik döneminde çocuklar inatçı ve isteklerinde ısrarcı olurlar. Grupla oynamayı bilmezler. Kemik ve kas gelişimi güçlendiğinden bazı nesneleri taşıyabilir, tek ayak üzerinde durabilirler. Kendi kendilerine giysilerini çıkarabilirler. Kitaplara bakmayı sever ve komik şeylere gülerler .

Oyun dönemi: 3-6 yaşlar arasını kapsayan okul öncesi dönemdir. Oyun çocuğu kendi yaşıtlarıyla oynamayı sever, paylaşmayı bilir ve öğrenmeye karşı isteklidir. Sürekli soru sorar, hayal gücü gelişmiştir. Gerçekle hayali ayırt edemez. Masallara, çizgi romanlara inanır. Cinsiyetinin farkına varır. Kızlar annelerini, erkekler ise babalarını örnek alır ve taklit eder. Kelime dağarcığı gelişmiştir. İfade ve anlatım yeteneği artmıştır. Bu dönemde, çocuğun ruhsal gelişimi de duygu ve davranışlarını kontrol edebilmesini sağlar.

cocukluk_donemi_oyun

Okul Çağı Dönemi
Bu dönem 6-11 yaşlar arasını kapsar. Kişilik gelişimini tamamlayan çocuk toplumsallaşır. Somut düşünmeden soyut düşünmeye geçer. Hayal ile gerçeği ayırt edebilir. Oyunlar evin dışında, sokakta ya da okulda oynanır. İyiyi, kötüyü, doğruyu, yanlışı ayırt edebilir. El becerileri artar. Öğrenmeyi sever. Liderlik duygusu gelişir. Cinsel kimlik gelişir, karşı cinsi hor görür, oyunlarına almaz.

okul_cagi_donemi

Ergenlik Dönemi
12-21 yaşlar arasındaki dönemdir. Bu dönem özelliklerine göre erken ergenlik, tam ergenlik ve geç ergenlik olarak üçe ayrılır.

Erken ergenlik: 12-15 yaşlar arası dönemdir. Bedensel değişimin başladığı yaşlardır.
Tam ergenlik: 15-18 yaşlar arası dönemdir. Üreme organlarının gelişimi sürer. Bedensel özelliklerin yanında zihinsel, ruhsal, sosyal gelişim ve olgunlaşma devam eder.
Geç ergenlik: 18-21 yaşlar arası dönemdir. Cinsel olgunlaşmanın tamamlandığı dönemdir.

Ergenlikte cinsel olgunlaşma ve biyolojik gelişim, iç salgı bezlerinden salgılanan hormonların etkisi altındadır.

ergenlik-donemi

Yetişkinlik Dönemi
21-65 yaşlar arasındaki dönemdir. Bu dönemde kişiler eğitimini tamamlar bir meslek ve iş sahibi olur. Aile kurar, çocuklarını yetiştirir. Meslek yaşamında üretkendir, toplumsal sorumluluklarını yerine getirir.

Yetişkinlik dönemi aynı zamanda iş başarısızlıkları, sağlık sorunları ve boşanmalar gibi bazı sorunların yaşandığı dönem de olabilir. Kişiler edindikleri tecrübeleri ile zorluklarla baş etme mücadelesi verirler.

Kişiler bu dönemde edindikleri hobileri, olumlu sağlık alışkanlıkları ile yaşlılık dönemini mutlu geçirebilirler.

45-50 yaş arası kadınlarda menopoz, erkeklerde ise 50-55 yaş arasında yaş dönümü ile ilgili bedensel ve ruhsal değişiklikler yaşanır.

group of people

Yaşlılık Dönemi
65 yaş sonrası dönemdir. Bedensel ve zihinsel aktivitelerde yavaşlama, iskelet ve kas sistemi, kan dolaşımı ve kalbin çalışması gibi bedensel faaliyetlerde yetersizlikler görülebilir. Yüksek tansiyon, romatizma, kalp yetmezliği gibi hastalıklar ortaya çıkabilir.

İş yaşamının sona ermesi ile emekliliğin yaşandığı yıllardır. Kişiler bu yıllarda yaşam tecrübelerini ve birikimlerini çevresindeki kişilerle paylaşarak yalnızlık ve üretken olmama vb. duygulardan kurtulabilirler.

Aile üyeleri; ailenin yaşlı bireyleri için sağlıklı ortamlar hazırlayarak hatırlarını sorarak sevildiklerini hissettirerek yaşama bağlanmalarını sağlayabilirler.

yaslilik_donemi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.