Atmosferin Yapısı ve Faydaları Hakkında Kısa Bilgi

Atmosferin Yapısı ve Faydaları Hakkında Kısa Bilgi

Diğer gezegenlerden farklı olarak Dünya’mızın etrafı canlıların yaşamasını sağlayan çeşitli gazlardan oluşan hava kütlesi ile sarılmıştır. Bu hava kütlesi atmosfer, içinde meydana gelen olaylar ise atmosfer olayları (hava olayları) olarak adlandırılmaktadır. Atmosferin tamamına yakınını gazlar oluşturur. Yeryüzünden atmosfere geçen tozlar ve mikroorganizmaların miktarı, atmosferin geneline oranla yok denecek kadar azdır. Atmosferdeki gazların % 99’unu azot ve oksijen oluşturur. Atmosferde % 78 oranla en fazla bulunan gaz azottur. Oksijenin oranı ise % 21’dir. Diğer % 1’lik dilimi oluşturan gazlar ise karbondioksit, su buharı, hidrojen, argon, neon, kripton gibi gazlar ve tozlardır (4.1.Grafik). Bu gazlardan karbondioksit ve su buharının miktarı yere ve zamana göre değişir. Miktarları çok az olmasına karşın bu gazların canlılar üzerinde belirleyici etkileri vardır. Karbondioksit oranı denizlerin üzerinde ve yüksek yerlerde daha azdır. Genel olarak denizden uzaklaştıkça ve yükseklere çıktıkça su buharı miktarı da azalır.

atmosferdeki_gaz_oranlari

Atmosferin en önemli etkisi, canlılara yaşam ortamı sağlamasıdır. Ayrıca zararlı ışınları süzmesi de yaşam açısından önemlidir.
Yağış ve rüzgâr gibi hava olayları, atmosferde gerçekleşmektedir. Atmosferde oluşan hava hareketleri, yeryüzünde sıcaklığın dengeli dağılmasını sağlar. Hava hareketleri sonucu çok ısınan yerlerdeki hava kütleleri, az ısınan yerlere taşınarak bir denge kurulur.
Atmosfer, Güneş’ten gelen enerjinin yansıyarak geri dönmesini engelleyen bir örtü görevi görür. Böylece yerin aşırı soğumasını önler. Aynı şekilde Güneş’ten gelen ışınların bir kısmını tuttuğundan yerin aşırı ısınmasını da önlemiş olur.
Atmosfer, güneş ışınlarının dağılmasını sağlayarak Güneş’i doğrudan görmeyen ve gölge olan yerlerin de aydınlık olmasını olanaklı kılar. Eğer atmosfer olmasaydı gölgeler tam karanlık olurdu.
Atmosfer, yeryüzüne meteorların düşmesine de engel olmaktadır. Böylece Dünya’yı meteorlardan korumaktadır.
Yer şekillerini değiştiren yağış ve rüzgâr gibi hava olayları da atmosferde gerçekleşir.
Atmosferin sıcaklık ve nem bakımından benzer özellikteki geniş parçalarına hava kütlesi denir. Hava kütlelerinin bir bölgede kalma süresi oradaki hava olaylarını belirlemektedir. Hava kütleleri, üzerinden geçtikleri bölgeye göre sıcak, soğuk, kuru ya da nemli olurlar. Sıcak denizler üzerindeki hava kütleleri sıcak ve nemli iken soğuk karalar üzerindeki hava kütleleri soğuk ve kuru özelliktedir. Atmosferin hareketli olan bu bölümleri sayesinde hava olayları sürekli değişmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.